Żałoba narodowa w Królestwie Polskim .

Ogłoszenie przez Kościół w Królestwie Polskim żałoby narodowej w 1861 zapoczątkowało powszechne noszenie oznak żałobnych w postaci ubiorów i symboli narodowych. Równolegle władze carskie podjęły w całym Kraju walkę z tego rodzaju manifestacja narodową w formie represji finansowych, jak i uwięzienia, a niekiedy nawet kar cielesnych towarzyszących zatrzymanym opornym. Przykładem tej walki jest niniejszy ukaz i dokument, jaki dotrwał do naszych czasów.

Ukaz warszawskiego oberpolicmajstra z października 1863.

  • a)Żałoba i w ogóle wszelkie oznaki rewolucyjne w ubraniu, używane w celu występnych manifestacyj, powinny być zdjęte.
  • b)Pozwala się nosić ubranie żałobne tylko tym kobietom, które noszą takowe po śmierci ojca, matki lub męża, lecz z tern zastrzeżeniem, aby takie kobiety do dnia 29 października r. b. wyjednały na to bilety od oberpolicmajstra i nosiły takowe przy sobie.
  • c)Kobiety bez różnicy stanu, powołania i wieku, które pokażą się po 29 października (10 listopada starego stylu) r. b. w żałobnem ubraniu, będą zatrzymane i dostawione do cyrkułu, skąd nie wcześniej będą uwalniane, aż zapłacą karę pieniężną w stosunku następującym:
  • 1)Idące pieszo kobiety w ubraniu żałobnem płacą po rubli 10. Te zaś. które nie będą w stanie zapłacić kary pieniężnej, ulegną aresztowi policyjnemu.
  • 2)Kobiety w żałobie, jadące w powozach wynajętych, płacą po 15 rubli każda. Wynajęte karety, dorożki i omnibusy, w których takowe kobiety będą zatrzymane, zostaną odprowadzone do koszar Mirowskich; właściciele tych powozów płacą karę po 10 rubli za każdą jadącą w żałobie kobietę; powozy i konie ich zatrzymane będą do czasu uiszczenia oznaczonej kary; konduktorowie i stangreci ulegną karze policyjnej.
  • 3)Kobiety, jadące we własnych lub w ogólności niewynajętych powozach jeżeli są w ubraniu żałobnem, zostaną do koszar Mirowskich zawiezione, gdzie powozy i konie będą zatrzymane aż do zapłacenia od każdej po rubli 100.
  • 4)Urzędnicy, których żony i dzieci będą zatrzymane w żałobie, prócz kary powyższej, utracą jednomiesięczną pensję, a dymisjonowani urzędnicy również wdowy i dzieci, pobierający emeryturę lub pensję, utrącają takowe za jeden miesiąc.

    • Warszawa 15 października 1863. Jenerał-major Lewszyn.